Carnaval in Aalst

Carnaval in Aalst

Carnaval in Aalst is het grootste en meest bekende carnaval van België. Het feest duurt drie dagen en in tegenstelling tot in veel Nederlandse carnavalsdorpen of -steden, vindt er élke dag een grootse optocht en festijn plaats. Het wordt georganiseerd door de stad Aalst.

Aalst viert een écht straatcarnaval: de optochtdagen eindigen steevast op en rond de Grote Markt en alle centrumstraten en cafés veranderen in één grote, bruisende massa feestvierders. Carnavalsfans trekken daar van het ene naar het andere café.

Unesco

De Aalsterse traditie was volgens Unesco representatief voor de diversiteit van het immaterieel cultureel erfgoed van de Mensheid. Dit niet-tastbare erfgoed gaat over tradities als feesten, dansen, rituelen, verhalen, dialecten, oude liedjes en oude ambachten. Wegens commotie die ontstond tijdens de carnavalsoptocht van 2019, besliste de stad Aalst zelf om zich te laten schrappen.

Prins Carnaval

Er wordt in Aalst jaarlijks een Prins Carnaval verkozen (er is ook al eens een vrouw verkozen), die voor drie dagen de sleutel van de stad krijgt en zo symbolisch de scepter zwaait over de stad. De Prins ontvangt de sleutel op de dag voor de zondagsstoet tijdens de raadszitting. Het stadsbestuur wordt dan flink op de hak genomen. Er is ook een Keizer Carnaval in Aalst: deze titel krijg je als je drie keer tot Prins Carnaval verkozen bent.

Aalsters dialect en liedjes

De raadszitting wordt gehouden in het Aalsterse dialect. Ook de carnavalsliedjes in Aalst, waarvan er elk jaar weer veel bijkomen, worden in het Aalsters dialect geschreven en gezongen.

De Stoet van Aalst op zondag

Zondag barst carnaval in Aalst los met de rondgang van de zondagsstoet. De prins en de keizer gaan het reuzenpaar, het Ros Balatum en de Aalsterse Gilles voor. Het reuzenpaar bestaat uit de Aalsterse stadsreuzen, Iwein en Lauretta. Daarna trekt een bonte stoet van zo’n zeventig vaste en meer dan tweehonderd losse groepen door de straten van Aalst. Er komen jaarlijks zo’n 70 tot 100.000 bezoekers kijken naar de zondagsstoet.

Duurzaam en bouwhallen

De stad Aalst rijkt prijzen uit voor de meest duurzaam gebouwde praalwagen. De waardebonnen die de groepen kunnen winnen, kunnen gebruikt worden voor de aankoop van duurzame en energiezuinige materialen, zoals LED-verlichting, ecologische verf of een ecologische generator. Aalst hecht veel waarde aan de optochten. Zo bieden de speciale carnavalsbouwhallen onderdak aan tientallen Aalsterse carnavalsgroepen.

De maandagsstoet van Aalst – dag van de Gilles

Maandag is de dag van de Gilles: anonieme folkloristische personages. Op maandag vinden de maandagsstoet, de bezemdans en de ajuinworp plaats. Eerst vindt de bezemdans plaats op de Grote Markt: de Gilles bedwingen dan de wintergeesten. Daarna proberen duizenden carnavalsfans “de gouden ajuin” te bemachtigen tijdens de ajuinworp. In de namiddag trekt de stoet nog eens door de straten.

Dinsdag – Stoet van Voil Jeanetten

Op dinsdagmiddag trekt een stoet van duizenden “Voil Jeanetten” door de binnenstad. Dit fenomeen is ontstaan aan het einde van de 19de eeuw. Arbeiders, die geen duur carnavalskostuum of masker konden betalen, droegen oude kleding van hun echtgenote. In de lokale pers werden ze bestempeld als ‘vuil jeanetten’. Een eeuw later zijn ze uitgegroeid tot hét symbool van het Aalsterse carnaval. Je herkent ze aan attributen als een vogelkool met gedroogde haring, korset, lampenkap of een kapotte paraplu. Het heeft in die zin wel wat weg van Vastenavend in Bergen op Zoom/Krabbegat.

Je begrijpt wel dat het in Aalst inmiddels een heuse carnavalssport is geworden om elkaar voor de gek te houden zonder herkend te worden 😉

Slot van carnaval: popverbranding

Dinsdagavond wordt de Vastenavondpop verbrand. Het is een emotioneel moment, waarna de oproep (‘Doeme voesj’) om nog verder te carnavallen, toch massaal opgevolgd wordt.

Carnavalsmuseum

Aalst heeft ook een carnavalsmuseum. Het is onderdeel van de vaste collectie in ’t Gasthuys (Stedelijk Museum Aalst). De tentoonstelling gaat over de oorsprong van carnaval en de hedendaagse verschijningsvorm van carnaval. Tijdens de carnavalsperiode zijn er vaak ook tijdelijke tentoonstellingen over het thema.

Carnaval Aalst in 2024

In 2024 kun je in Aalst carnaval vieren van zondag 11 t/m dinsdag 13 februari. Kun je niet afreizen naar Aalst? Bekijk in onze carnavalsagenda welke events er nog meer plaatsvinden.